ომი უკრაინაში როდის დასრულდება? — შესაძლო სცენარები და პროგნოზი (AI)

2026 წლის სექტემბრის დასაწყისში უკრაინის, რუსეთისა და აშშ-ის მონაწილეობით მოლაპარაკებების განახლების მცდელობები კვლავ მიმდინარეობს. კრემლი არ გამორიცხავს სამმხრივი დიალოგის გაგრძელებას, ხოლო აშშ და ევროპული ქვეყნები ცდილობენ ახალი დიპლომატიური ფორმულის მოძებნას. მიუხედავად ამისა, მხარეებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვან საკითხებზე — ტერიტორიებზე, უსაფრთხოების გარანტიებსა და უკრაინის მომავალ საერთაშორისო სტატუსზე — პოზიციები ჯერ კიდევ მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

ჩემი შეფასებით, 2026 წლის ბოლომდე სრულმასშტაბიანი სამშვიდობო შეთანხმების მიღწევა ნაკლებად სავარაუდოა, თუმცა ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმების შანსი შესაძლოა გაიზარდოს 2027 წელს. ამისთვის აუცილებელი იქნება როგორც სამხედრო ფრონტზე ვითარების შეცვლა, ისე ორივე მხარის მზადყოფნა გარკვეული კომპრომისებისთვის. ამჟამად კი მოლაპარაკებების მთავარი პრობლემა სწორედ კომპრომისის ნაკლებობაა.

შესაძლებელია, ომი დასრულდეს არა ერთ დღეში ხელმოწერილი დიდი სამშვიდობო ხელშეკრულებით, არამედ რამდენიმე ეტაპად: თავდაპირველად ცეცხლის შეწყვეტით, შემდეგ ტყვეების გაცვლითა და ჰუმანიტარული შეთანხმებებით, მოგვიანებით კი უსაფრთხოებისა და ტერიტორიების საკითხებზე ხანგრძლივი მოლაპარაკებებით. ისტორია აჩვენებს, რომ მსგავსი კონფლიქტების დასრულება ხშირად წლების განმავლობაში მიმდინარეობს.

ამიტომ ყველაზე რეალისტური პროგნოზია, რომ 2027 წელი შეიძლება გახდეს მნიშვნელოვანი მოლაპარაკებებისა და საომარი მოქმედებების შესაძლო შემცირების პერიოდი, თუმცა საბოლოო მშვიდობისთვის შესაძლოა კიდევ უფრო მეტი დრო იყოს საჭირო. ყველაფერი დამოკიდებული იქნება ფრონტზე არსებულ ვითარებაზე, საერთაშორისო ზეწოლაზე, აშშ-ისა და ევროპის პოლიტიკაზე და, რაც მთავარია, მოსკოვისა და კიევის მზადყოფნაზე, შეთანხმდნენ ისეთ პირობებზე, რომლებიც ორივე მხარისთვის მისაღები იქნება. დღეს მშვიდობისკენ მოძრაობა ნამდვილად არსებობს, მაგრამ გადამწყვეტი გარღვევა ჯერ არ ჩანს.